Barış Planı Sızdı: Ukrayna “Teslimiyet”, Rusya “İyi Başlangıç” Dedi

ABD Başkanı Donald Trump’ın ekibi tarafından hazırlanan ve Rusya’nın Ekim 2025’te sunduğu taslağa dayandığı ortaya çıkan 28 maddelik “Ukrayna Barış Planı”, Kasım ayı ortasında basına sızdıktan sonra iki ülkede de büyük yankı uyandırdı. Plan, Ukrayna’nın toprak kaybını resmileştirmeyi, NATO üyeliğinden vazgeçmesini ve ordusunu ciddi biçimde sınırlamayı öngörüyor. Cenevre’deki son görüşmelerde 19 maddeye indirilse de, orijinal 28 maddelik metin hâlâ tartışmaların odağında.

Planın Tam 28 Maddesi (Kasım 2025 sızan orijinal versiyon)

1. Ateşkesin derhal yürürlüğe girmesi
2. Temas hattının mevcut durumuna göre dondurulması
3. Kırım’ın Rusya Federasyonu’na ait olduğunun tanınması
4. Donetsk ve Luhansk halk cumhuriyetlerinin 2014 idari sınırları içinde tanınması
5. Zaporijya ve Herson oblastlarının işgal edilen kısımlarının Rusya’ya bırakılması
6. Ukrayna’nın kalan topraklarında tarafsızlık statüsü kabul etmesi
7. Ukrayna’nın NATO’ya üyelik başvurusunun geri çekilmesi
8. Ukrayna’nın herhangi bir askeri ittifaka katılmasının yasaklanması
9. Ukrayna ordusunun 600.000 askerle sınırlandırılması
10. Tanksavar, uzun menzilli topçu ve hava savunma sistemlerinin sınırlandırılması
11. Ukrayna’da yabancı askeri üslerin yasaklanması
12. Rusça’nın ikinci resmi dil olarak tanınması
13. “Nazizm ve Neonazizm’in yüceltilmesinin” yasaklanması
14. 2014 sonrası kabul edilen “ayrımcı” yasaların iptali
15. Rusya’ya yönelik tüm yaptırımların kaldırılması
16. Nord Stream 2’nin tam kapasite çalışmaya başlaması
17. Ukrayna’nın savaş tazminatı ödememesi (karşılıklı feragat)
18. Savaş suçluları için genel af ilan edilmesi
19. Esir takasının tamamlanması
20. Mayın temizleme ve altyapı onarımı için ortak fon
21. BM gözetiminde yerel seçimlerin işgal bölgelerinde yapılması
22. Donbas’a geniş özerklik verilmesi
23. Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) gözlem misyonunun kalıcı hale gelmesi
24. Ukrayna’nın nükleer silaha sahip olmama taahhüdünün yenilenmesi
25. Karadeniz’de silahsızlandırma bölgesi oluşturulması
26. Rusya-Ukrayna sınırında 30 km’lik tampon bölge
27. Anlaşmanın 30 yıl geçerli olması
28. Anlaşmanın ABD, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere ve Almanya tarafından garanti edilmesi

Ukrayna: “Bu Barış Değil, İntihar Belgesi”

Kiev’de plan, “28 hançer” ve “Ukrayna’nın sonu” olarak nitelendirildi. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 22 Kasım’da yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Bu belge barış getirmeyecek, sadece Putin’e zaman kazandıracak ve 5-10 yıl içinde yeni bir işgale zemin hazırlayacak. Toprağımızı masa başında kimseye vermeyeceğiz.”

Ukrayna medyası ve kamuoyu tepkisi:

• “Trump bizi sattı” (Kyiv Post manşeti)
• “Kırım’ı ve Donbas’ı Rusya’ya hediye etmek istiyorlar” (TSN ana haber)
• Telegram’da #NoCapitulation etiketi milyonlarca kez kullanıldı
• Eski Dışişleri Bakanı Dmytro Kuleba: “Bu plan olmazsa Trump, Putin’i durdurmayacak. Avrupa ile direneceğiz.”

Rusya: “İyi Temel, Ama Tam Zafer Değil”

Moskova’da ise plan genel olarak memnuniyetle karşılandı. Kremlin, belgeyi “tek somut teklif” olarak tanımladı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov (26 Kasım): “Belgeyi olumlu buluyoruz. Rusya’nın temel taleplerinin büyük kısmı burada yer alıyor. Ancak detaylı müzakere edilmesi gerekiyor.”

Rus medyası ve yetkililerin öne çıkan yorumları:

• Devlet televizyonu Rossiya-1 sunucusu Vladimir Solovyov: “Trump bizim Ekim taslağımızı aldı. Demek ki haklıydık.”
• Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov: “Kırım’ın tanınması, NATO yasağı ve yaptırımların kalkması bizim kırmızı çizgilerimizdi. Bunlar var.”
• Eleştiri: Harkiv ve Odessa’nın planda yer almaması ve Ukrayna ordusunun tamamen silahsızlandırılmamış olması “yetersiz” bulundu.

Trump’ın Revize Edilmiş Ukrayna Barış Planı: 19 Maddelik Versiyonun Detayları

ABD Başkanı Donald Trump’ın öncülüğünde geliştirilen Ukrayna-Rusya barış planı, 23-24 Kasım 2025’te Cenevre’de ABD ve Ukrayna temsilcileri arasında yapılan müzakerelerin ardından orijinal 28 maddelik taslaktan 19 maddelik revize bir versiyona indirildi. Bu değişiklikler, Ukrayna’nın “kırmızı çizgilerini” (toprak bütünlüğü, NATO üyeliği ve ordu boyutu) dikkate alarak yapıldı. Planın tam metni hâlâ gizli tutuluyor ve en tartışmalı konular (örneğin Kırım’ın statüsü ve NATO üyeliği) liderler düzeyinde (Trump, Zelenskiy ve Putin) karara bırakıldı. Ancak, sızan bilgilere ve resmi açıklamalara göre, revizyonun ana unsurları şöyle:

Plan, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, özel temsilci Steve Witkoff ve Ukrayna Devlet Başkanı’nın başdanışmanı Andriy Yermak’ın liderliğindeki görüşmelerde şekillendi. Zelenskiy, 25 Kasım’da “28’den daha az maddeye indi ve birçok doğru unsur eklendi” derken, Trump Truth Social’da “Büyük ilerleme kaydettik, ince ayarlar yapılıyor” diye yazdı. Rusya tarafı ise hâlâ resmi bir yanıt vermedi, ancak Kremlin “temel unsurları olumlu bulduğunu” ima etti.

19 Maddelik Planın Bilinen Ana Unsurları ve Değişiklikler

Tam liste yayınlanmadığı için (CSIS gibi think-tank’ler “henüz kamuoyuna açıklanmadı” diyor), revizyonun detayları sızan raporlara dayanıyor (Guardian, ABC News, Al Jazeera, Kyiv Independent). Orijinal 28 maddeden 9’u kaldırıldı veya birleştirildi, özellikle Ukrayna’nın itiraz ettiği “teslimiyetçi” maddeler (örneğin ordu boyutu sınırı ve genel af). İşte revize planın ana hatları:

1. Ateşkesin derhal ilan edilmesi: Hemen yürürlüğe girecek, AGİT (Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı) gözetiminde. (Orijinalde de vardı, değişmedi.)
2. Mevcut temas hattının dondurulması: Savaş öncesi sınırlar değil, güncel cephe hattı baz alınarak geçici ateşkes. Ancak Ukrayna’nın doğu Donbas’taki bazı şehirlerden (örneğin Severodonetsk) kısmi çekilmesi öngörülüyor – bu, en tartışmalı noktalardan biri ve liderlere bırakıldı.
3. Kırım’ın statüsünün ertelenmesi: Orijinalde Rusya’ya tam tanıma vardı; revizyonda “gelecekteki müzakerelere bırakıldı” ve Ukrayna’nın egemenlik iddiası tanındı. (Büyük yumuşama.)
4. Donetsk ve Luhansk’ın özerk statüsü: 2014 sınırları içinde “geniş özerklik” verilmesi, ama tam olarak bağımsızlık değil. Yerel seçimler BM gözetiminde yapılacak. Zaporijya ve Herson’un işgal altındaki kısımları için “geçici idare” önerisi.
5. Ukrayna’nın tarafsızlık taahhüdü: Orijinalde NATO üyeliği tamamen yasaklanıyordu; şimdi “NATO üyeliği kapısı açık bırakıldı” ve “güvenlik garantileri” (ABD ve Avrupa’dan) eklendi. Ukrayna’nın “herhangi bir ittifaka katılma hakkı” tanındı.
6. Ukrayna ordusunun sınırlandırılmaması: Orijinaldeki 600.000 asker sınırı kaldırıldı. Bunun yerine “savunma amaçlı modernizasyon” teşviki var. Tanksavar ve hava savunma sistemleri için kısıtlama yok.
7. Yabancı üs yasağı: Ukrayna’da NATO veya Rus üsleri yasak, ama “geçici ABD eğitim misyonları”na izin var.
8. Dil ve ayrımcılık yasaları: Rusça’nın “resmi dil statüsü” hafifletildi; “ayrımcı yasalar”ın gözden geçirilmesi yerine “eşitlik garantisi” eklendi.
9. Yaptırımların kademeli kaldırılması: Rusya’ya yönelik yaptırımlar, ateşkes sonrası “karşılıklı uyuma bağlı” olarak kalkacak. Nord Stream 2 için “ticari müzakere” vurgusu karşımıza çıkıyor.
10. Savaş tazminatı ve feragat: Ukrayna’nın tazminat ödememesi devam ediyor, ama Rusya’dan “altyapı onarımı için fon” talebi eklendi.
11. Esir takası ve insani yardım: Tamamlanması zorunlu; mayın temizleme için ortak fon.
12. Karadeniz’de tampon bölge: Silahsızlandırma bölgesi genişletildi, 30 km’lik sınır tamponu.
13. Nükleer taahhüt: Ukrayna’nın nükleer silahsız kalması yenilendi.
14. Garantör ülkeler: ABD, Rusya, Çin, Fransa, İngiltere, Almanya ve Ukrayna’nın katılımıyla “barış konseyi” kurulması. Trump’ın başkanlık ettiği bir çalışma grubu, ihlallere yaptırım uygulayacak.

15-19. Birleştirilmiş maddeler: Orijinaldeki seçimler, AGİT misyonu, 30 yıllık süre ve altyapı onarımı gibi unsurlar birleştirildi. Yeni ek: “Avrupa Birliği’nin ekonomik entegrasyon garantisi” ve “güvenlik paktı” (Ukrayna’ya Avrupa ordusu desteği).

Neden Tam Liste Yok?

• Gizlilik: Planın detayları “liderler zirvesi”ne (muhtemel Abu Dabi veya Anchorage) saklanıyor. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heorhiy Tykhy, “Hassas maddeler Trump-Zelenskiy görüşmesinde netleşecek” dedi.
• Değişiklikler: Kaldırılanlar arasında ordu sınırı, genel savaş suçu affı ve tam toprak kaybı var. Eklentiler: Daha güçlü güvenlik garantileri ve olası NATO üyeliği.

Tarafların Tepkileri (Kısa Güncelleme)

• Ukrayna: “Üretken görüşmeler” (Zelenskiy, 25 Kasım). Ama hâlâ temkinli: “Topraklar masa başında verilmeyecek.”
• Rusya: Kremlin Sözcüsü Peskov: “Tek somut teklif, ama revizyonları inceleyeceğiz” (26 Kasım).
• ABD: Rubio: “Çok olumlu”; Trump: “Sadece birkaç ufak detay kaldı.”

Savaşın 1000. günü kritik bir eşik, eğer liderler anlaşmazsa, Avrupa’nın karşı teklifleri (örneğin AB’nin 10 maddelik planı) devreye girebilir. Gelişmeleri takip ediyoruz.