Başkan Volodimir Zelenski‘nin 8 Mayıs’ta yayımladığı kararname, komedyenlerin yüksek mevkilere seçilmesi lehine güçlü bir argüman sundu:
Şu şekilde karar veriyorum:
- 9 Mayıs 2026 tarihinde Moskova’da (Rusya Federasyonu) bir geçit töreni düzenlenmesine izin verilmesine.
- Geçit töreni süresince (9 Mayıs 2026, Kiev saatiyle sabah 10:00’dan itibaren), Kızıl Meydan alanı Ukrayna silahlarının kullanım planı dışında tutulacaktır.
Mizah, faşizme karşı cephanelikteki değeri bilinmeyen bir silahtır. Eski bir profesyonel komedyen olan Zelenski kuşkusuz kusursuz bir siyasetçi değil; ancak 374 Sayılı Başkanlık Kararnamesi, iyi hedeflenmiş bir şakanın, değerli askeri teçhizatı israf etmeden bir propaganda maskesini nasıl yerle bir edebileceğinin ve bir diktatörü nasıl utandırabileceğinin mükemmel bir örneği.
Kararname, resmi başkanlık portalında yayımlandı ve bizzat Zelenski tarafından imzalandı. Belge, ABD’nin de facto başkanlık portalı haline gelen Donald Trump’ın Truth Social hesabında yayımlanan bir başka açıklamadan dakikalar sonra ortaya çıktı.
Vladimir Putin’in “küçük yürüyüşüne” ev sahipliği yapabilmesi için Kiev ve Moskova arasında günlerdir süren çatışmalara ara verilmesi tartışmalarının ardından Trump, “Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta ÜÇ GÜNLÜK ATEŞKES (9, 10 ve 11 Mayıs) ilan edildiğini duyurmaktan memnuniyet duyuyorum,” dedi.
Trump, bu ateşkesin Rusya’nın Zafer Günü’ne saygı niteliğinde olduğunu kabul ederken, Ukraynalıların da “İkinci Dünya Savaşı’nın büyük bir parçası ve faktörü olduğunu” teslim etti. (Görünüşe göre otoriter tipler de komik olabiliyor.) Ayrıca 1.000’e 1.000 oranında bir savaş esiri değişimini de duyurdu.
Kremlin, Trump’ın şartlarına hızla onay verdiğini bildirdi. Zelenski, esir değişimine aracılık ettiği için ABD’ye teşekkür etti. Ardından ofisi, Vladimir Putin için bir “geçit töreni izni” çıkardı. Belgede yardımsever bir tavırla Kızıl Meydan’ın tam koordinatları da listelenmişti.
Moskova’nın, Ukrayna’nın Zafer Günü kutlamalarını drone saldırılarıyla bozacağına dair korkularının abartılı olduğu anlaşıldı. Bunun yerine, Kremlin’in Ukrayna’daki yasadışı işgalini yüceltmek için kullandığı bir başka bahane olan geçit töreni, tek bir kalem darbesiyle değersizleştirildi.
Ukrayna, tam kapsamlı işgalin ilk günlerinden beri Rusya’ya karşı moral savaşını kazanmak için mizahı kullanıyor; Rus savaş gemilerine “defolun” diyerek ve sosyal medyada hava üstünlüğü kuracak kadar çok internet mem’i (caps) üreterek dünya çapında sempati topluyor. Otoriter rejimlere karşı bir araç olarak komedi konusunda uzman olan Miami Üniversitesi Profesörü Neringa Klumbye, Ukraynalıların savaş mizahını seferber olmak, örgütlenmek ve hayatta kalmak için kullandığını savunuyor.
Ukrayna’nın yerli üretim drone ve füzelerle düşman topraklarının derinliklerindeki hedefleri vurma kapasitesi git gide bir şekilde artarken, bu mizah silahı da keskinliğini koruyor.
Rusya bu hafta başında Zafer Günü öncesinde geçici bir ateşkes çağrısında bulunduğunda, bu durum Moskova’nın Ukrayna’nın uzun menzilli silahlarına karşı artan endişesini de gözler önüne serdi. Bu endişe sadece değerli hedeflerin vurulması ve vatansever yürüyüşlerin kesintiye uğraması değil, aynı zamanda bir haftada kazanılması gereken ama beşinci yılına giren topyekûn bir savaşta Rusya’nın askeri güç imajının zedelenmesiyle ilgili.
Rusya, yıllık askeri ihtişam gösterisini önceden küçülterek tankları ve füzeleri iptal etti, Moskova genelinde ise kitlesel bir internet kesintisi planladı.
Putin imparatorluk hayalleri kuruyor ama rejiminin gerçeği, Ruslar için küçülen bir dünya anlamına geliyor. Yapılmak istenen kutlamalar bana Kuzey Kore’yi hatırlatıyor; dijital demir perde, duraklayan ekonomik büyüme ve hapis terörüyle çevrili bir Yeni Rusya. Putin tankları ve kurşun askerleriyle oynarken (tanklar hariç) uygun adım yürümek için sıkı kontrol edilen dar bir alan.
Zelenski’nin “izni”, Rusya’nın Zafer Günü aldatmacasının ardındaki gerçeği ifşa ediyor: Korkuyla içi boşaltılmış, 70’e 330 metrelik bir kareye (Kızıl Meydan’a) hapsedilmiş boş bir güç gösterisi.
Sadece kararnamenin kendisindeki “trol” faktörü (koordinatları listelemesi) değil, aynı zamanda zamanlaması da öyle: Geçit töreni zaten agresif bir şekilde küçültüldükten, Trump ateşkes ilanıyla araya daldıktan ve Ukrayna kuvvetleri sınırdan 1.500 kilometre uzaktaki Rus petrol altyapısını vurup Moskova’ya drone fırlattıktan sonra mı?
İşte asıl “punchline” (şakanın vuruş noktası) bu.
374 Sayılı Kararname Putin’in maskesini düşürdü ve Trump’ı gölgede bıraktı. Bu elbette sadece bir şaka değil, aynı zamanda kısa ve öz bir tehdit: Kararname, Kremlin’in kalbindeki meydanın kesin sınırları dışındaki bölgelerin güvenliği hakkında hiçbir söz vermiyor.
Aynı zamanda, Rusya’nın son on yılda Ukrayna toprakları hakkında yayınladığı pek çok gülünç bildiriye karşılık vererek Ukrayna’nın egemenliğini de teyit ediyor.
Ukraynalılar için 9 Mayıs’ta Kızıl Meydan’a drone ile saldırmak Ukrayna’nın kaynaklarını boşa harcamak olurdu. Hala yakılması gereken rafineriler, havaalanları ve füze fabrikaları var. Bu hamleyle Zelenski müthiş bir psikolojik darbe vurdu. 1.000 Ukraynalı esir evine dönüyor ve herkes Rusya’nın ne kadar zayıflamış olduğunu görüyor.
Share this content:
